Giới thiệu
Dòng họ là một hiện tượng xã hội mang tính lịch sử, dòng họ xuất hiện một cách khách quan, từ khi xã hội loài người chưa phân chia giai cấp, đã có dòng họ. Sau này khi loài người phát triển đến giai đoạn nhà nước tự tiêu vong lúc đó dòng họ với tư cách là sự liên tục giữa ông cha và con cháu vẫn tồn tại.
Nói về họ Ninh Việt Nam hiện đã có bề dày lịch sử lâu đời ở đất nước Việt Nam ta. Dòng họ Ninh đã sản sinh ra nhiều người có công dựng nước, giữ nước, mở mang bờ cõi làm rạng ranh nước Việt Nam này.
Theo Wikipedia: “Tại Việt Nam, họ Ninh đều viết là 寧, được ghi nhận đã có ở Việt Nam ít nhất trước những năm 900. Tuy có cùng cách viết Hán tự, nhưng họ Ninh ở Việt Nam không liên quan đến họ Ninh gốc Mãn Châu.”
Họ Ninh tại Việt nam tuy có số lượng người không nhiều và có quyê hương chủ yếu tại: Nam Định, Ninh Bình, Hải Dương, Bắc Giang, Thanh Hóa, Quảng Nam…
Những địa danh tập trung nhiều người họ Ninh sinh sống
Họ Ninh tại Nam Định
Số lượng người họ Ninh sống tại Nam Định được xác định là tập trung nhiều nhất khi người họ Ninh ở đây sinh sống ở nhiều huyện thuộc tỉnh Nam Định.
- Tại huyện Ý Yên: Người họ Ninh sinh sống ở các thôn như: Ninh Xá Thượng, Ninh Xá Hạ, La Xuyên, Lũ Phong thuộc xã Yên Ninh. Tất cả các thôn trên đều thờ Lão La Đại thần Ninh Hữu Hưng (939-1019).
- Tại huyện Trực Ninh: Người họ Ninh tại huyện Trực Ninh sinh sống chủ yếu tại xã Trực tuấn, trước đó sinh sống tại xã Vĩnh Hào thuộc huyện Vụ Bản. Gia phả họ Ninh tại đây ghi được 28 đời.
- Tại huyện Hải Hậu: Các xã như Hải Đường, Hải Anh thuộc huyện Hải Hậu đều có người họ Ninh sinh sống, trước đó sinh sống tại Trực Tuấn, Trực Ninh.
Họ Ninh tại Ninh Bình
Dòng họ Ninh có từ thờ Vua Lê Thánh Tông, người họ Ninh tại Ninh Bình sinh sống chủ yếu tại thôn Côi Trì và Trung Đồng, nay là xóm 8, xã Yên Mỹ, và xã Yên Nhân, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình. Họ Ninh tại Ninh Bình là một nhánh của họ Ninh tại thôn Ninh Xá Hạ thuộc xã Yên Ninh, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định.
Đền thờ cụ Ninh Tốn tại xóm 8b xã Yên Mỹ, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình (Ảnh: Wikipedia)
Họ Ninh tại Hải Dương
Các thôn: Ninh Xá, Lê Xá thuộc xã Lê Ninh huyện Kinh Môn đều có người họ Ninh sinh sống. Dòng họ Ninh tại đây có từ khoảng năm (1300-1500) tại thôn Ninh Xá. Khoảng từ năm (1700-1800) tại thôn Lê Xá cũng bắt đầu có người họ Ninh sinh sống gốc tại thôn Côi Trì, xã Yên Mỹ nay là Xóm 8B xã Yên Mỹ, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình.
Họ Ninh tại Bắc Giang
Làng Song Khê, xã Song Khê, Yên Dũng, Bắc Giang (Cách Hà Nội 50km, Cạnh đường cao tốc Hà Nội-Lạng Sơn) là một trong hai mươi ngôi làng cổ nhất Bắc Giang. Cổng làng xưa còn bốn chữ VĂN VẬT DANH HƯƠNG – làng nổi tiếng về văn hoá, văn chương, lễ nhạc… Tại đây có mộ tổ và nhà thờ tổ họ Ninh.
Cụ tổ nhánh họ Ninh tại Song Khê là cụ Ninh Triết. Cụ tổ Ninh Triết đỗ Tiến Sỹ dưới triều vua Mạc Mậu Hợp. Cụ giữ chức quan Thừa chính sứ coi việc hành chính, tư pháp của một đạo thời nhà Mạc.
Song Khê, thời xưa chỉ bảy, tám trăm dân mà có cả Trạng nguyên, Thám hoa, Tiến sĩ: Quách Nhẫn (đỗ Thám hoa- 1275), Đào Toàn Bân (thân sinh của Đào Sư Tích, đỗ Tiến sĩ- 1352), Đào Sư Tích (đỗ Trạng nguyên- 1374), Đào Thục Viện (đỗ Tiến sĩ – 1502), Ninh Triết (đỗ Tiến sĩ- 1571)…
Làng Song Khê còn có Đầu xứ Nhu (tức Nguyễn Khắc Nhu), một nhà nho yêu nước chống Pháp – Đảng viên Việt Nam Quốc dân đảng của lãnh tụ Nguyễn Thái Học. Thi hương, ông đỗ đầu “nhị trường” làm thầy đồ, rồi tham gia cách mạng, trở thành một lãnh tụ chống Pháp uy danh lẫy lừng, ông hy sinh anh dũng trong cuộc khởi nghĩa Yên Bái.
Trước Cách mạng Tháng Tám, Song Khê có ông Ninh Văn Phan, một cán bộ chỉ huy xuất sắc. Hai mươi tuổi tham gia cách mạng vô sản, năm 1945, ba mươi bảy tuổi, ông Phan đã chỉ huy hàng nghìn tự vệ, quần chúng cách mạng xã Song Khê và cả vùng dọc sông Thương cướp chính quyền, thu con dấu của tỉnh trưởng, thu 247 khẩu súng của lính bảo an và bọn Nhật… Ông trở thành Phó Chủ tịch (đầu tiên) của UBND cách mạng tỉnh. Theo thống kê, Song Khê có 35 vị cấp tá. Đảng bộ và nhân dân xã Song Khê đã vinh dự nhận phần thưởng lớn do Nhà nước trao tặng: Danh hiệu Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (thời chống Pháp).
Họ Ninh tại Hưng Yên
Nằm ven sông Luộc sát đường Quốc lộ 39 nối liền hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình là cầu Triều Dương. Cách cầu 2 km về phía Hưng Yên là làng Tân Khai, xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng yên.
Theo Tộc phả tại Ninh Từ đường, vào năm 1523 Cụ Tổ Ninh Châu Chung cùng anh em đi từ làng Đen Gia Lâm về bến tầu cũ còn gọi là Tầu Bái (An Lạc). Nơi đây làng cổ gọi là Thiện Tâm nay gọi là Thiện Phiến.
Cụ Ninh Châu Chung tự Đôn Nghĩa, thụy Tôn Bảo năm 17 tuổi đỗ Tiến sỹ. Bia ký tại Ninh Từ đường ghi: “Tiên Tổ Khảo Tiền Lê Đệ Tam Giáp Tiến Sỹ Kỳ Thụ Cẩm Y Thị Vệ Xã Lang”.
Hiện tại, trên Văn bia Văn Miếu Hà Nội, Văn Miếu Hưng Yên, Văn Miếu Bắc Ninh đều không tìm thấy tên của Cụ Ninh Châu Chung. Cụ mất ngày 22 tháng 5 âm lịch.
Trong chiến tranh Từ đường bị bom đạn san phẳng. Với lòng ngưỡng mộ và biết ơn Tiên Tổ, họ Ninh nơi đây đã đóng góp công sức, tiền của xây dựng lại ngôi Từ đường. Ngoài việc dâng hương cho Tiên Tổ, nơi đây còn là nơi sinh hoạt của dòng họ. Hàng năm vào ngày 13 tháng giêng cả họ tập trung tại Từ Đường để tế Xuân.
Họ Ninh tại Hải Phòng
Xã Tân Điền nằm gần bên bờ sông Văn Úc, cách ngã ba Kênh Đồng khoảng 5 – 6 Km.
Người họ Ninh sinh sống tại 3 thôn Trực Đào, Bạch Câu và Kinh Điền của xã này hiện ước chừng trên 1000 người, chủ yếu sống bằng nghề nông.
Ông Ninh Văn Sờn – trưởng họ Ninh ở thôn Bạch Câu cho biết cụ Tổ là Ninh công tự Phúc Anh và bà là Phạm Thị hiệu Diệu Từ Hanh sinh 3 người con trai: trưởng là Ninh công tự Phúc Nhượng, các ông thứ là Ninh công tự Phúc Nho và Ninh công tự Phúc Tường. Cách đây khoảng chừng 250 năm, từ thôn Phù Tinh – xã Ngọc Điểm – huyện Thanh Hà – tỉnh Hải Dương, các cụ đến các thôn Trực Đào, Bạch Câu và Kinh Điền lập nghiệp rồi sau đó các dòng họ khác đến sau cùng sinh sống, lập thành các cộng đồng dân cư.
Ở thôn Kinh Điền còn có họ Ninh mà nguyên từ các họ Nguyễn và họ Đoàn đổi sang do làm con nuôi họ Ninh.
Họ Ninh tại Thanh Hóa
Người họ Ninh tại Thanh Hóa sống chủ yếu tại xã Hoằng Xuyên thuộc huyện Hoằng Hóa
Họ Ninh tại Quảng Nam
Họ Ninh tại làng Khánh Thọ Đông xã Tam Thái huyện Phú Ninh tỉnh Quảng nam có nguồn gốc từ miền Bắc vào Quảng Nam khai khẩn đất hoang mở mang bờ cõi cách đây khoảng 278 năm.
Tục lệ dòng họ tảo mộ vào ngày 6,7 tháng Chạp, tế Xuân vào ngày 20 tháng 2 âm lịch, tế Thu vào ngày 20 tháng 7 âm lịch cũng là ngày giỗ Tổ họ Ninh.
Tổng số hộ dân họ Ninh hiện tại ở đây có 51 hộ với hơn 200 nhân khẩu.
Họ Ninh ở đây thời kỳ đầu làm nghề nông là chính, sau này con cháu theo nghề dạy học và tham gia vào các ngành khác.
Trước năm 1975 có một Thạc sỹ và một Tú Tài.
Từ năm 1975 đến nay có 40 Cử Nhân và Kỹ Sư các ngành, 3 Thạc sỹ và nhiều người tốt nghiệp Cao Đẳng.
Dòng họ Ninh tại Tam Thái – Phú Ninh – Quảng Nam đã tổ chức quỹ khuyến học từ năm 2003, có giải thưởng cho các học sinh học giỏi, đỗ đạt. Hàng năm dòng họ cũng tổ chức chúc thọ các cụ từ 80 tuổi trở lên.
Đặc biệt tuy sống xa quê cha đất Tổ nhưng bà con họ Ninh nơi đây rất đoàn kết thương yêu đùm bọc lẫn nhau, một lòng hướng về cội nguồn.
Hội những người họ Ninh Việt Nam là gì
Lịch sử họ Ninh Việt Nam gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước Việt Nam. Nói về họ Ninh Việt Nam cho ta niềm tự hào và tôn vinh về dòng họ mình.
Hội người Họ Ninh Việt Nam là một tổ chức xã hội của những người cùng mang Họ Ninh ở khắp mọi miền Tổ quốc và ở nước ngoài có cùng tâm huyết tôn vinh, giữ gìn bảo tồn dòng họ mình, có tinh thần thương yêu giúp đỡ đùm bọc nhau, xây dựng một cuộc sống ấm no hạnh phúc, làm rạng ranh Tổ tông Họ Ninh của mình.Tìm hiểu và vinh danh những nhân vật nổi tiếng, các danh nhân của dòng họ nhằm khích lệ con cháu họ Ninh noi theo để xây dựng cuộc sống mới, văn minh. Góp phần xây dựng nước Việt Nam hòa bình, dân chủ và thịnh vượng. Xây dựng quỹ công đức từ sự đóng góp của những nhà hảo tâm, các doanh nhân mang dòng họ Ninh ở Việt Nam và trên toàn thế giới. Để từ đó giúp đỡ về vật chất và tinh thần các gia đình, con em gặp khó khăn trong cuộc sống, giúp đỡ và khích lệ các con em trong dòng tộc vươn lên trong học tập, nghiên cứu khoa học và xây dựng cuộc sống. Xây dựng,tôn tạo các di tích có liên quan đến các danh nhân lịch sử họ Ninh. Liên kết giữa các doanh nhân, doanh nghiệp và cá nhân trong dòng họ, nhằm hỗ trợ nhau, chuyển giao kinh nghiệm, kiến thức, công nghệ, tay nghề và tạo công ăn việc làm cho các thế hệ.
Sự ra đời trang website: honinh.vn do Hội người Họ Ninh Việt Nam sáng lập là một kênh thông tin nhằm giới thiệu về lịch sử Họ Ninh Việt Nam, các nhánh họ và gia phả, điều lệ và hoạt động của Hội. Đây cũng là diễn đàn để các thành viên Họ Ninh Việt Nam tham gia hoạt động, trao đổi các vấn đề về hoạt động của Hội và trong đời sống hàng ngày.
Chia sẻ: